Smalwater-Noord

Ontdekkingstocht

Speuren naar vroeger en speuren naar gevaar. Een onderzoek naar archeologische resten en naar achtergebleven explosieven uit de Tweede Wereldoorlog is geen dagelijkse kost, ook niet voor Waterschap De Dommel. Behalve bij het project Smalwater-Noord, waar het landschap bij de Kleine Aa opnieuw ingericht wordt. In 1949 is de loop van deze beek aangepast tot een haast kanaalachtige uiterlijk. Vele kronkels in de beek zijn verwijderd, het meanderende karakter verdween. Dat wordt nu weer hersteld. Een meanderende beek is niet alleen mooier, maar ook beter voor de natuur.

De Kleine Aa kronkelt weer als voorheen

Voorproefje

Ter voorbereiding op de herinrichting van de Kleine Aa zijn voor het archeologisch onderzoek eerst proefsleuven gegraven. Daar kwamen geen noemenswaardige vondsten naar voren. Het werk kan daar gewoon plaatsvinden zonder actieve archeologische begeleiding. In het plangebied zijn nog vier locaties die wel een actieve begeleiding krijgen. De Heemkundekring Boxtel ondersteunt de aannemer bij de begeleiding. Sinds de planvorming zijn ze zeer betrokken bij het project Smalwater-Noord. Ze hebben actief meegedacht over de invulling van het plan en inhoudelijke input gegeven. Diverse leden van deze oudheidkundige vereniging lopen mee met de graafwerkzaamheden en verrichten meerdere boringen bij de oude beekloop.

Leden van de heemkundekring boren gaten om te zien waar de oude rivierbedding ligt

Romeinse spullen

Dick Bol, voorzitter van de Heemkundekring Boxtel, is vaak te vinden bij de beek: “Toen we hoorden dat Waterschap De Dommel aan de slag wilde in dit gebied, hebben we contact gezocht. Het nieuwe tracé van de beek komt waarschijnlijk op de oude plaats te liggen. Helaas zijn er geen kaarten uit vroegere tijden om dat te bewijzen. Uit andere bronnen weten we dat de ligging van de Kleine Aa in de Middeleeuwen en zelfs in de Romeinse tijd redelijk constant is gebleven. De kans is dus groot dat we op de oude beeklocatie, dus in de bochten die  sinds 1949 verdwenen zijn, interessante vondsten kunnen doen. Vanwege die vrij vaste locatie vermoeden we dat er op de beekbodem veel geschiedkundig materiaal is achtergebleven. De beek werd vroeger namelijk veel gebruikt door vissers en handelslui, die hun goederen over het water vervoerden. Voorwerpen zoals handelswaar, hout en zelfs graan blijven goed bewaard onder water, mits ze buiten bereik blijven van mens en zuurstof. Wie weet wat we tegenkomen.”

Tweede Wereldoorlog

Vanwege het vermoeden dat in het gebied rondom de Kleine Aa materiaal uit de Tweede Wereldoorlog achtergebleven is, is ook een explosievenonderzoek ingesteld. De mogelijke aanwezigheid van munitie en andere explosieven vereist de nodige voorzichtigheid. Als gevolg van het slechte weer afgelopen najaar is dit onderzoek uitgesteld tot 2011. De recente ontwikkelingen in het explosievenonderzoek zijn te vinden op de website van het waterschap. Informatie over het project Herinrichting Kleine Aa is te lezen op de website over de Essche Stroom.