Tongelreep kronkelt in Aalst-Waalre

Meanderen zoals vroeger

Waterschap De Dommel heeft in samenwerking met gemeente Waalre van begin februari tot eind maart 2010 de herinrichting gerealiseerd van de Tongelreep in de gemeente Waalre. De oude loop van de beek is gedeeltelijk gedempt en tussen de Brabantialaan en de Wilhelminalaan is een nieuwe meander gegraven. Na het herstellen van de Tongelreep bij de Achelse Kluis, langs de visvijvers in Valkenswaard en bij de Hurken, kronkelt de beek nu ook in Aalst door het landschap. De natuur krijgt meer de kans zich te ontwikkelen, waardoor de Tongelreep (weer) één van de mooiste beken is van de regio. Op 15 juni openden wethouder Teeven van de gemeente Waalre en watergraaf Peter Glas van Waterschap De Dommel de heringerichte Tongelreep in Aalst op symbolische wijze.

Wethouder Teeven en Watergraaf Glas openen de Tongelreep door de onthulling van een bank, gemaakt van een eeuwenoude boomstam

Veilig oversteken

De beek en het beekdal zijn vanaf de Belgische grens langs Valkenswaard tot in Aalst over een aanzienlijke lengte hersteld. Ook zijn alle stuwen verwijderd of vispasseerbaar gemaakt. De oostelijk gelegen graslanden bij de Tongelreep in Aalst zijn heringericht en er is ruimte gemaakt voor bloemrijk grasland. Nieuwe beplanting en bomenrijen geven de perceelgrenzen weer duidelijker aan. De brede heggen zijn met hun bloesem, vruchten en beschutting een belangrijk landschapsonderdeel voor allerlei dieren. Onder de brug bij de Wilhelminalaan kunnen dieren veilig oversteken via de faunapassage. In Waalre moet nog 1,5 kilometer beek heringericht worden. Hiervoor zijn plannen in voorbereiding.

Archeologische vondsten

Tijdens de graafwerkzaamheden aan de Tongelreep zijn bijzondere archeologische vondsten gedaan.
Uit een onderzoeksrapport blijkt dat men rond de Middeleeuwen al ‘waterschapachtige’ werkzaamheden verricht zijn. Er zijn eikenhouten palen gevonden uit de Late Middeleeuwen tussen 1064 en 1264 na Christus. Deze palen waren zeer waarschijnlijk een onderdeel van een beschoeiing om de oever te verstevigen. Een verzameling boomstammen en een plankenrij zijn tussen 542 en 878 na Christus geplaatst als een soort damlichaam. Ook zijn er diverse loopplanken gevonden en zware eikenhouten palen die onderdelen van een brug vormden uit 732 na Christus. Een van de eeuwenoude opgegraven boomstammen uit de Tongelreep doet voortaan dienst als zitbank op een plek met uitzicht over het Tongelreepdal.

Twee dames genieten van het uitzicht op de Tongelreep op het ‘nieuwe’ eeuwenoude bankje

Nog ouder dan gedacht

Bij de graafwerkzaamheden in het beekdal van het Wagenbroeks Loopje in de gemeente Bladel is Waterschap de Dommel ook gestuit op een grote hoeveelheid bewerkt vuursteen uit de Steentijd. De jagers en verzamelaars blijken al heel lang geleden actief te zijn geweest in Casteren. De aangetroffen archeologische resten stammen uit de Midden - en mogelijk Late Steentijd (circa 8 duizend tot 5 duizend voor Christus). De resten bestaan uit talloze fragmenten bewerkt vuursteen. Dit materiaal werd destijds gebruikt voor het vervaardigen van werktuigen zoals bijlen en pijlpunten. Het vermoeden bestaat dat het om een tijdelijk kampement gaat dat gebruikt werd voor de jacht op wild. Omdat de resten zo oud zijn en er geen andere bewoningssporen zijn aangetroffen, is het moeilijk vast te stellen waarom deze resten hier voorkomen. Wel is duidelijk dat de resten op een oude zandrug liggen in een destijds zeer nat en bosrijk landschap. Voor de toenmalige mens was dat een aantrekkelijke plaats om voedsel te verzamelen. De vondst van deze resten toont aan dat in de omgeving van Casteren al veel eerder mensen aanwezig waren dan eerder werd aangenomen.

Wagenbroeks Loopje verbindt

Het Wagenbroeks loopje ligt in de gemeente Bladel ten zuiden van Casteren. De waterloop en een aangrenzende strook van 25 meter langs de beek is zo ingericht dat deze kan functioneren als ecologische verbindingszone. Op deze manier vergroot het leefgebied van onder andere de alpenwatersalamander en de weidebeekjuffer. Deze natuurstrook vormt de totnogtoe ontbrekende schakel tussen de waardevolle groenstructuur rondom de Lemelvelden en het beekdal van de Groote Beerze. Dit project sluit aan bij de Levende Beerze, waarin gezamenlijke overheden werken aan een welvarend, natuurrijk en leefbaar Beerzedal.