Regiohandhavers: ‘We zijn de ogen en oren in het veld’

Samen Sterk In het Buitengebied: Brabantse proef uniek in Nederland

Op initiatief van de provincie Noord-Brabant is in 2009 het pilotproject Handhavingsteam Buitengebied van start gegaan. Qua organisatie een voor Nederland unieke proef, die in eerste instantie duurt tot de zomer van 2012. In de regio Zuid Oost Brabant is een samenwerking ontstaan tussen Waterschap De Dommel, Waterschap Aa en Maas, 21 Brabantse gemeentes, Regiopolitie Brabant Zuid-Oost, de Algemene Inspectiedienst en de natuurbeheerders Vereniging Natuurmonumenten, Brabants Landschap en Staatsbosbeheer.

Netwerk

Aanleiding voor deze proef was het, op het gebied van handhaving, ontbreken van een netwerk tussen deze bestaande instanties. In zijn algemeenheid werd een afname van toezicht in het buitengebied ervaren. Namens alle handhavingspartners richt het Handhavingsteam zich op toezicht en handhaving op de leefomgeving. Ze zijn alert op overtredingen in het buitengebied. In de regio Brabant Zuid-Oost houdt het team dus alles buiten de bebouwde kom in de gaten. Daarbij letten ze op vervuiling door illegale lozingen, dumpingen en vuilverbrandingen en op het stropen van vissen, vogels en andere dieren zoals wild. Maar ook illegale crossers ontsnappen niet aan hun oplettendheid. Naast preventieve inspecties wordt in overleg met de partners aandacht besteed aan uitgebreid onderzoek.

Grote vangst

Het Handhavingsteam Buitengebied heeft eerst kennis en ervaring opgedaan met de ‘gewone’ opsporingsambtenaren van de specifieke instanties zoals het waterschap. Met succes, gezien de resultaten. Koen van Kuijk, een van de vier regiohandhavers van het team, geeft een voorbeeld: “We vinden regelmatig kleine, maar ook grote hennepplantages. Zo hebben we in het buitengebied van een gemeente in augustus 2010 een hennepkwekerij ontdekt zo groot als een voetbalveld. Deze lag middenin een aspergeveld, verscholen achter het hoog opgeschoten aspergeloof. Door de geur van de hennepplanten hebben we die enorme kwekerij met 30 duizend planten gevonden.” Deze zaak is gemeld bij de politie. Echter, het team is ook zelf strafrechtelijk bevoegd om op te treden. Van Kuijk: “Als we mensen op heterdaad betrappen en de situatie vraagt om onmiddellijke actie, dan doen we dat natuurlijk.”

30 duizend hennepplanten, een kwekerij zo groot als een voetbalveld (bron: Handhavingsteam Buitengebied)

Waardevolle tips

Surveilleren doen ze op eigen initiatief of naar aanleiding van meldingen. Die komen van oplettende burgers, maar ook via natuurverenigingen zoals het IVN en het tot stand gebrachte netwerk. Informeren en bewust maken hoort ook bij het werk van de buitengewone opsporingsambtenaren. Via presentaties maken zij natuurverenigingsleden attent op signalen die kunnen duiden op illegale praktijken en verzoeken hen dit vooral te melden. Dit leidt steeds vaker tot waardevolle samenwerking. Zo is er al een aantal vogelvangers op heterdaad betrapt bij hun vogelvangnetten. Deze hangen ze in bossen of bij waterkanten en berokkenen de natuur daardoor veel schade. Een andere tip bracht een notoire overtreder van verschillende wetten aan het licht. De agrarische ondernemer in kwestie kon daardoor op heterdaad betrapt worden bij het in de avonduren illegaal uitrijden van mest. Ook maakte hij zich schuldig aan het dumpen van mest in de sloot. Samen met politie en waterschap heeft het Handhavingsteam deze zaak afgehandeld.

Positief voor de toekomst

Gezien de resultaten van het team, verwacht Koen van Kuijk dat ze hun werk kunnen blijven doen. Zij zijn als het ware extra ogen en oren voor de handhavers in het veld. De provincie wil in elk geval graag verder met het project. Van Kuijk: “De meerwaarde die wij toevoegen is zo groot, dat ik verwacht dat we ons werk kunnen voortzetten”.